e ấp
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Tính từ:
- Rụt rè, ngại ngùng, không dám bộc lộ thẳng thắn: Trạng thái do dự, thiếu quyết đoán, thường do e ngại hoặc xấu hổ, khiến cho lời nói hoặc hành động trở nên thiếu dứt khoát.
- Lưỡng lự, chần chừ: Thể hiện sự chưa dám quyết định hoặc chưa dám bày tỏ một cách rõ ràng, trực tiếp.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Cứ nói đi, không việc gì phải e ấp. (Hãy nói thẳng đi, không có lý do gì phải rụt rè, ngại ngùng cả.)
- Cô ấy trả lời một cách e ấp trước câu hỏi của mọi người. (Cô ấy trả lời một cách rụt rè trước câu hỏi của mọi người.)
- Đừng e ấp mãi, hãy mạnh dạn trình bày ý kiến của mình. (Đừng chần chừ mãi, hãy mạnh dạn trình bày ý kiến của mình.)
Các cách sử dụng nâng cao
- Dùng để miêu tả thái độ, cử chỉ: Thường dùng để miêu tả thái độ không dứt khoát, thiếu tự tin trong giao tiếp hoặc ứng xử.
- Anh ấy có vẻ e ấp khi phải phát biểu trước đám đông. (Anh ấy có vẻ rụt rè khi phải phát biểu trước đám đông.)
- Dùng để miêu tả lời nói: Chỉ lời nói nhỏ nhẹ, ngập ngừng, không rõ ràng vì ngại ngùng.
- Lời từ chối của cậu ấy nghe thật e ấp. (Lời từ chối của cậu ấy nghe thật ngập ngừng, không dứt khoát.)
Biến thể và từ gần giống
- E dè (động từ/tính từ): Có thái độ thận trọng, ngần ngại vì sợ hậu quả không hay.
- Ngại ngùng (tính từ): Cảm thấy xấu hổ, không tự nhiên.
- Rụt rè (tính từ): Nhút nhát, thiếu mạnh dạn, không dám thể hiện mình.
- Lưỡng lự (động từ/tính từ): Do dự, chưa quyết định được.
Từ đồng nghĩa
- Ngập ngừng: Do dự, chần chừ trong lời nói hoặc hành động.
- Bẽn lẽn: Thẹn thùng, xấu hổ trước mặt người khác.
- Nhút nhát: Rất rụt rè, sợ sệt.
Từ trái nghĩa
- Mạnh dạn: Tự tin, dám nghĩ dám làm.
- Thẳng thắn: Nói hoặc hành động một cách trực tiếp, không vòng vo.
- Dứt khoát: Quyết đoán, rõ ràng, không do dự.
Lưu ý sử dụng
- Từ "e ấp" thường dùng trong văn nói và văn viết để phê phán hoặc khuyên nhủ sự thiếu quyết đoán.
- Từ này mang sắc thái hơi cổ, ít dùng trong ngữ cảnh rất hiện đại, thông thường. Các từ như "rụt rè", "ngại ngùng" phổ biến hơn.
- Rụt rè, lưỡng lự: Cứ nói đi không việc gì phải e ấp.