Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Rụt rè, ngại ngùng, không dám bộc lộ thẳng thắn: Trạng thái do dự, thiếu quyết đoán, thường do e ngại hoặc xấu hổ, khiến cho lời nói hoặc hành động trở nên thiếu dứt khoát.
   • Lưỡng lự, chần chừ: Thể hiện sự chưa dám quyết định hoặc chưa dám bày tỏ một cách rõ ràng, trực tiếp.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Cứ nói đi, không việc gì phải e ấp. (Hãy nói thẳng đi, không có lý do gì phải rụt rè, ngại ngùng cả.)
  • Cô ấy trả lời một cách e ấp trước câu hỏi của mọi người. (Cô ấy trả lời một cách rụt rè trước câu hỏi của mọi người.)
  • Đừng e ấp mãi, hãy mạnh dạn trình bày ý kiến của mình. (Đừng chần chừ mãi, hãy mạnh dạn trình bày ý kiến của mình.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng để miêu tả thái độ, cử chỉ: Thường dùng để miêu tả thái độ không dứt khoát, thiếu tự tin trong giao tiếp hoặc ứng xử.
  • Anh ấy có vẻ e ấp khi phải phát biểu trước đám đông. (Anh ấy có vẻ rụt rè khi phải phát biểu trước đám đông.)
• Dùng để miêu tả lời nói: Chỉ lời nói nhỏ nhẹ, ngập ngừng, không rõ ràng vì ngại ngùng.
  • Lời từ chối của cậu ấy nghe thật e ấp. (Lời từ chối của cậu ấy nghe thật ngập ngừng, không dứt khoát.)

Biến thể và từ gần giống

• E dè (động từ/tính từ): Có thái độ thận trọng, ngần ngại vì sợ hậu quả không hay.
• Ngại ngùng (tính từ): Cảm thấy xấu hổ, không tự nhiên.
• Rụt rè (tính từ): Nhút nhát, thiếu mạnh dạn, không dám thể hiện mình.
• Lưỡng lự (động từ/tính từ): Do dự, chưa quyết định được.

Từ đồng nghĩa

• Ngập ngừng: Do dự, chần chừ trong lời nói hoặc hành động.
• Bẽn lẽn: Thẹn thùng, xấu hổ trước mặt người khác.
• Nhút nhát: Rất rụt rè, sợ sệt.

Từ trái nghĩa

• Mạnh dạn: Tự tin, dám nghĩ dám làm.
• Thẳng thắn: Nói hoặc hành động một cách trực tiếp, không vòng vo.
• Dứt khoát: Quyết đoán, rõ ràng, không do dự.

Lưu ý sử dụng

• Từ "e ấp" thường dùng trong văn nói và văn viết để phê phán hoặc khuyên nhủ sự thiếu quyết đoán.
• Từ này mang sắc thái hơi cổ, ít dùng trong ngữ cảnh rất hiện đại, thông thường. Các từ như "rụt rè", "ngại ngùng" phổ biến hơn.

1. Rụt rè, lưỡng lự: Cứ nói đi không việc gì phải e ấp.